EPEX tariefoptimalisatie

Hoe een thuisbatterij in combinatie met een dynamisch energiecontract en zonnepanelen ervoor kan zorgen dat u altijd de goedkoopste stroom beschikbaar heeft en tegelijk de maximale opbrengst van uw zonnestroom, ook na het afschaffen van de salderingsregeling.

Epex day ahead

Met een dynamisch energiecontract betaald u per uur en straks per kwartier verschillende stroomprijzen. Deze prijzen worden dagelijks bepaald op de EPEX Day Ahead markt voor stroom en zijn volledig openbaar.

Elk uur verschillen de stroomprijzen op basis van vraag en aanbod. Als er veel zonne-energie verwacht wordt zullen de stroomprijzen laag of zelfs negatief zijn. Echter als de vraag hoog is maar er weinig aanbod is dan zullen de stroomprijzen oplopen. Denk hierbij aan de vroege avond als iedereen thuis komt van het werk, de auto aan de lader zet en gaat koken maar de zonnepanelen al een stuk minder produceren dan midden op de dag.

Omdat deze uurprijzen gebaseerd zijn op de EPEX day ahead groothandelsmarkt zijn deze bij elke energieleverancier in grote lijnen hetzelfde. Daarnaast gelden deze prijzen ook de andere kant op. Bij teruglevering wordt u dus ook uitbetaald op basis van deze uurprijzen.

Dit is mede een van de redenen dat vaste contracten nu te maken krijgen met terugleverkosten. De energie die zonnepanelen overdag rond 12:00 opwekken is op de EPEX waar leveranciers inkopen en verkopen vaak een stuk minder waard dan de gemiddelde stroomprijs terwijl energieleveranciers daar wel voor moeten betalen. Terugleveren met een vast contract kost de energieleverancier dus (veel) geld.

1) Besparen door verplaatsen tijdstip van gebruik en opwek

Door dit prijsverschil gedurende de dag kunt u dus besparen op uw stroomkosten door uw verbruik te verplaatsen naar de momenten dat de stroom goedkoop is. Dat is praktisch vaak moeilijk uit te voeren, zeker als er juist dan niemand thuis is. Slimme sturing kan helpen maar is vaak omslachtig of lastig uit te voeren.

Helemaal moeilijk wordt het om het tijdstip van opwek van uw zonnepanelen te verplaatsen, als de zon er is dan is er stroom en anders simpelweg niet. Een batterij kan hiervoor uitkomst bieden door de stroom vanuit de zonnepanelen op te slaan zodat deze gebruikt kan worden als deze nodig is. In de praktijk zal dit vaak op de momenten zijn dat de stroom duur is of om nachtverbruik af te dekken.

2) Winterperiode: bijkopen op lage prijzen

In de winter worden de dagen korter, er is minder licht en de zonnepanelen doen een stuk minder dan in de lente en zomer. Het is dan vaak niet meer mogelijk een thuisbatterij vol te krijgen vanuit uw zonnepanelen. Aan de andere kant zal het normale stroomverbruik er nog wel zijn. Daarnaast zullen warmtepompen en airco´s voor verwarming wel overuren gaan draaien om de woning op te warmen met een navenant hoog stroomverbruik.

Dit hoge stroomverbruik kan afgedekt worden door de batterij op de goedkope momenten te laten inkopen vanuit het stroomnet en deze lading vervolgens gedurende de dag beschikbaar te stellen aan de woning. Vaak is er ook in de winter nog wel een moment dat de stroomprijzen laag zijn, vaak in de nacht. Als het waait draaien de windmolens op de noordzee en wekken veel energie op waar dan ´s nachts niet veel vraag naar is.

Door deze stroom op te slaan in een batterij en deze gedurende dag te gebruiken heeft u de rest van de dag deze goedkope stroom tot uw beschikking.

Voorbeeld #1:

Winterperiode: bijkopen op lage prijzen
Gedurende de nacht goedkoop inkopen voor kale stroomprijs 0ct per kWh waar de rest van de dag gebruik van gemaakt kan worden.

3) Zomerperiode, overschot zonnestroom duur verkopen

In de zomerperiode wordt er enorm veel zonne-energie opgewekt. Veel meer dan u zelf nodig heeft. De warmtepomp staat uit en er is overdag bijna niemand die uw stroom wil hebben. ´s avonds is de stroomprijs echter weer hoog omdat de zon dan ondergaat of in ieder geval de vraag stijgt en het aanbod daalt. Door juist dan dit overschot van uw zonne-energie terug te leveren en dus te verkopen vangt u de maximale vergoeding voor deze stroom. U ontvangt immers hetzelfde bedrag als dat u zou moeten betalen bij afname. Bij een dynamisch energiecontract zijn er ook geen sprake van terugleverkosten.

Voorbeeld #2:

Zomerperiode: verkopen op dure prijzen
Het overschot van de zonnepanelen verkopen voor kale stroomprijs 24ct per kWh en daarna het resterende zelf gebruiken gedurende de nacht.

4) Curtailen: Productiestop bij negatieve prijzen

Een van de voordelen van een dynamisch contract is tegelijk ook een nadeel. Namelijk dat de stroomprijzen ook onder 0 kunnen duiken. Het komt in het voorjaar en zomer voor dat de stroomprijs zover omlaag gedrukt wordt door de vele zonnepanelen en lage vraag dat deze negatief wordt. Het voordeel is dat u dan gratis stroom kunt gebruiken of soms zelfs betaald wordt om stroom te gebruiken. Het nadeel is dan dat u ook moet betalen voor de stroom die u teruglevert in dat tijdvak.

Door uw zonnepanelen slim aan te sturen zullen zij stoppen met produceren op het moment dat de stroomprijs negatief is. Het is immers goedkoper om stroom te gebruiken uit het stroomnet dan vanuit uw zonnepanelen.

Combineren van strategieën: EPEX Tariefoptimalisatie

Door deze 4 strategieën te combineren past u EPEX tariefoptimalisatie toe en heeft u dus altijd de goedkoopste stroom en altijd de maximale vergoeding voor uw zonne-energie. Hierin ligt de kracht van de combinatie thuisbatterij, zonnepanelen en een dynamisch contract.

Energy Management Systeem (EMS) systeem

Om dit alles mogelijk te maken is er iets van batterij aansturing nodig. Bij voorkeur volledig geautomatiseerd. De premium batterijmerken als SigEnergy, Altilia en SolarEdge zijn standaard voorzien van geavanceerde AI gestuurde EMS software voor batterij en andere verbruikers die dit mogelijk maken en ook zelfstandig de uur- of kwartierprijzen kunnen ophalen. Ook de wat betaalbaardere merken als Growatt hebben hiervoor inmiddels goede basis functionaliteiten ontwikkeld voor slimme batterij aansturing. Het is natuurlijk ook altijd mogelijk om zelf de handen aan de knoppen te houden en de batterij dagelijks te vertellen wat hij moet gaan doen.

Belangrijk is wel dat dit EMS systeem ook in staat is om in te grijpen bij de zonnepanelen. Het zogenoemde curtailen. U wilt namelijk dat uw zonnepanelen uit zichzelf afschakelen of zelfs compleet uitgeschakeld worden als de stroomprijzen inclusief belastingen negatief zijn. Het gebruiken van stroom uit het net is dan immer goedkoper! De premium merken hebben hier allen een goed werkende en geautomatiseerde oplossing voor beschikbaar.

Een volledig EMS systeem voor de gehele woning die zware gebruikers als warmtepompen en laadpalen kan aansturen kan een uitkomst zijn maar de enkele uitzonderingen daargelaten niet eens noodzakelijk. De batterij- en zonnepanelen aansturing is het belangrijkste middel voor een goede EPEX optimalisatie.

Salderingsregeling

Bij een dynamisch energiecontract wordt er ook gesaldeerd maar dan alleen voor de energiebelasting. Voor elke kWh die u van het stroomnet afneemt betaald u energiebelasting maar u mag deze wegstrepen over elke kWh die terug geleverd wordt. Januari 2027 zal de salderingsregeling stoppen en de energiebelasting kan dan niet meer gesaldeerd worden.

Dit betekend dat u voor teruglevering dus minder terugkrijgt en het belangrijk wordt om uw zelf opgewekte stroom zoveel mogelijk zelf te gebruiken. Juist dan behoudt uw zonne-energie zijn waarde en saldeert u dus feitelijk zelf. Door het overschot van uw zonnepanelen op het juiste moment terug te leveren ontvangt u echter nog steeds een aantrekkelijke prijs hiervoor. Zelfs zonder de energiebelasting.

Doelgroep

Typische situaties waarin EPEX tariefoptimalisatie een oplossing kan bieden zijn:

Woningen met warmtepompen of een hoog stroomverbruik in het algemeen.

Door het toepassen van EPEX optimalisatie zijn de stroomkosten in de winterperiode te minimaliseren. Juist in de wintermaanden vragen warmtepompen veel energie om de woning te verwarmen. Net in de periode dat de zonnepanelen weinig opwekken.

De thuisbatterij koopt in de maanden dat er weinig zonne-energie is de stroom op de goedkoopste momenten in zodat ook in de winter de woning goedkoop verwarmd kan worden.

Woningen met “te veel” zonnepanelen

Te veel zonnepanelen bestaan bijna niet maar als er meer zonnepanelen zijn geïnstalleerd dan volgens oude vuistregels nodig dan kan het lonen om EPEX tariefoptimalisatie toe te passen met een thuisbatterij. De overproductie van uw zonnepanelen is altijd tegen een goede prijs te verkopen, namelijk de hoogste marktprijs. Ook nadat de salderingsregeling is vervallen en zonder terugleverkosten.